Trauma bij kinderen 2027

Het is bekend dat sociale steun een belangrijke rol speelt bij het ontwikkelen van trauma-gerelateerde klachten na het meemaken van trauma, ook op de lange termijn. Maar hoe werkt dit precies? Is het delen van het trauma hierbij essentieel? En wat betekent dit voor het vormgeven van de zorg voor kinderen met trauma-gerelateerde klachten?

In deze lezing wordt je aan de hand van een aantal recente studies aan het denken gezet over het ontstaan van trauma-gerelateerde klachten, de kracht van steun en de positieve effecten van het delen van traumatische ervaringen met naasten, maar ook de risico’s van overbetrokkenheid. Ook zal ingegaan worden op de implicaties voor trauma-gerichte ondersteuning van kinderen en volwassenen, ook buiten de professionele zorg. 

Wat heb je geleerd na het bijwonen van deze lezing?  

• Kennis over het belang van sociale steun na het meemaken van (een) traumatische gebeurtenis(sen).
• Een theoretisch kader over steun als buffer voor het ontwikkelen van trauma-gerelateerde klachten.
• Inzicht hoe ouders en andere naasten bij trauma-gerichte ondersteuning betrokken kunnen worden.

Wat gebeurt er met je als je letterlijk in beweging komt? In deze korte, actieve lezing van Hechter! ervaar je hoe eenvoudige beweegvormen kunnen helpen bij regulatie en het versterken van verbinding. Zelf ervaren en ontdekken wat beweging te weeg kan brengen. 

EMDR, TF-CBT, writejunior, exposure, KID-NET, IGT-K, systeemtherapie, speltherapie, vaktherapie: het aanbod aan behandelvormen voor kinderen met trauma is breed. Maar wat zijn eigenlijk de overeenkomsten en verschillen tussen deze methoden? En hoe kom je tot een goed onderbouwde keuze voor de ene of de andere aanpak? 

Onderzoek naar gemeenschappelijke elementen in effectieve traumagerichte behandelingen laat zien dat er veel overlap is in werkzame mechanismen en de gebruikte therapeutische technieken. Toch zijn er ook belangrijke verschillen. Aan de hand van casuïstiek neemt Sander de Vries je mee in de overwegingen die leiden tot een onderbouwde keuze: eerst veiligheid of toch behandelen, kindgericht of systeemgericht, hoe om te gaan met vermijding, dissociatie en hoe om te gaan met onvoldoende steun thuis?  

Wat heb je geleerd na het bijwonen van deze lezing?  

• Kennis over de overeenkomsten en verschillen tussen verschillende traumabehandelingen.
• Inzicht in de praktijkdilemma’s die traumagericht behandelen kunnen belemmeren.
• Handvatten om te komen tot een onderbouwde keuze.

In de Verenigde Staten wordt sinds 2014 gesproken van ‘child torture’ wanneer een kind langdurig, opzettelijk en systematisch fysiek en psychisch lijden wordt toegebracht, met isolatie, voedselonthouding, vernedering, controle over slaap en het onthouden van medische zorg als terugkerende patronen. In Nederland bestaat hiervoor geen officiële term en geen wetenschappelijk onderzoek, waardoor deze extreme vorm van mishandeling vaak opgaat in de algemene noemer ‘ernstige kindermishandeling’ en de specifieke kenmerken ervan onopgemerkt blijven.

In deze presentatie schetst Leony Coppens wat het Amerikaanse onderzoek ons leert over de kenmerken van child torture, de dynamiek tussen daders en kind, en de korte- en langetermijngevolgen voor slachtoffers. Ervaringsdeskundige Evelien vertelt over het gezin waarin zij opgroeide, hoe dat gezin jarenlang buiten beeld van hulpverlening kon blijven, en wat zij professionals op basis van haar eigen ervaringen wil meegeven. Samen staan zij stil bij de vraag waarom kinderen die vertellen wat hen overkomt zo vaak niet geloofd worden  en wat dat ongeloof aanricht.

Wat neem je mee naar huis?

• Kennis van de kenmerken en criteria die child torture onderscheiden van andere vormen van kindermishandeling,
• Concrete aanknopingspunten om mogelijke casussen in de eigen praktijk te herkennen.
• Handelingsadviezen die voortkomen uit zowel onderzoek als ervaringskennis.

Sibling Sexual Abuse (SSA), oftewel seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel misbruik tussen broers en zussen, stiefbroers en stiefzussen of andere kinderen die als siblings met elkaar opgroeien, is waarschijnlijk een van de meest voorkomende, maar tegelijkertijd minst besproken vormen van seksueel misbruik. Wanneer het aan het licht komt, heeft het vaak verstrekkende gevolgen voor alle betrokkenen: het kind dat schade heeft ondervonden, de sibling die het gedrag vertoonde, ouders, broers en zussen en het gezin als geheel. De gevolgen kunnen zich uitstrekken van de kindertijd tot ver in de volwassenheid en raken niet alleen gevoelens van veiligheid en vertrouwen, maar ook familierelaties en identiteitsontwikkeling. 

Hoewel SSA in alle typen gezinnen kan voorkomen, zien we regelmatig dat het samengaat met andere vormen van grensoverschrijdend gedrag of gezinsproblematiek. Voor professionals brengt dit complexe vragen met zich mee. Hoe reageer je op een manier die veiligheid bevordert voor alle betrokkenen? Hoe voorkom je verdere schade én houd je ruimte voor herstel binnen gezinnen? 

Wat heb je geleerd na het bijwonen van deze lezing?  

• Inzicht in de aard, omvang en impact van sibling sexual abuse.
• Kennis van dynamieken en dilemma’s in gezinnen, waardoor deelnemers sibling sexual abuse beter leren begrijpen binnen de gezinscontext waarin het plaatsvindt.
• Handvatten voor de praktijk om traumageïnformeerd te reageren, veiligheid te borgen en herstel te ondersteunen voor alle betrokken gezinsleden.