ACT als transdiagnostische benadering

Steven Hayes, de initiator van de ontwikkeling van ACT, heeft wel eens gezegd dat ACT a-diagnostisch is. Het houdt zich helemaal niet bezig met diagnosen of classificaties, maar met het gedrag van de hele mens.

Toch sluit ACT goed aan bij de transdiagnostische beweging. Hierin wordt de focus verlegt naar de processen die onderliggend zijn aan het ontwikkelen van klachten en problemen of de processen die bijdragen aan beter functioneren. Het lijkt er namelijk op dat de nadruk op klachten en stoornissen ons niet verder brengt om cliënten beter te helpen. Process Based Therapy, mede ontwikkeld door Steven Hayes, houdt zich bezig met het onderzoeken en uitwerken van die processen voor de praktijk. ACT speelt daarin een belangrijke rol.

Transdiagnostisch werken geeft cliënt en behandelaar/coach meer vrijheid om aan te sluiten bij wat de client nodig heeft om tot verandering te kunnen komen.

In haar lezing staat Jacqueline stil staan bij wat Process Based Therapy is, hoe dit ons werk kan veranderen en welke processen daarbij van belang zijn.

Tijdens deze live uitgevoerde therapeutische interventie toont Lieve Bruyninx een behandeling vanuit een transdiagnostische, procesgerichte visie met een deelnemer uit de zaal. Aan de hand van een persoonlijk werkpunt van deze deelnemer laat Lieve zien hoe een sessie eruit kan zien vanuit deze werkwijze. Achteraf is er een beetje ruimte voor vragen voorzien.

Wat heb je geleerd na het bijwonen van deze lezing?

• Hoe kan procesgericht en transdiagnostisch werken er in de praktijk uitzien.
• Hoe kunnen de processen flexibel en dynamisch worden ingezet.
• Hoe kan procesgerichte en transdiagnostische werkwijze in de praktijk worden toegepast.

• 1. Ontwerpen van werkvormen waarin geoefend kan worden met waardegericht handelen in lastige contexten De sprekers zijn Jeannette Verhoeven MHOB, Begeleidingsdeskundige
  Pauline Fellinger, Psychomotorisch Therapeute in eigen praktijk, docent/supervisor PMT

  In deze experientiële workshop kunnen hulpverleners zelf ervaren hoe lastig het kan zijn om waardegericht te handelen in alledaagse situaties. Door dit te ensceneren in de therapie, kunnen cliënten, maar ook jijzelf, voorbereid worden op gedragsverandering implementeren in het dagelijks leven. Zodoende ondersteun je cliënten in de transfer. We gebruiken daarvoor werkvormen uit de vaktherapie. Vaktherapeuten zijn experts in het ‘op maat’ ensceneren van ervaringen en het omzetten van verbale werkvormen naar meer lijfelijke werkvormen.

  Wat je ervaart in deze sessie?

  • Je wordt geïnspireerd in het ensceneren van ervaringen die bruikbaar kunnen zijn in hun begeleiding.
  • Je gaat naar huis met een krachtige (leer)ervaring in ‘committed action’.
  • Je wordt uitgedaagd om buiten de kaders van je eigen beroepsperspectief te kijken en/of meer de samenwerking met vaktherapeuten te gaan zoeken.
• 2. Focused ACT: De Levenscontext De sprekers zijn Jan Steunenberg, POH-GGZ - (Focused) ACT Opleider

  Focused ACT is een specifieke methodiek om ACT als korte interventie toe te passen. Het is een krachtige, flexibele en heldere werkwijze die de cliënt helpt om in korte tijd tot radicale gedragsverandering te komen. Tijdens deze sessie leer je welke valkuilen er zijn wanneer je ACT als korte interventie wil inzetten. Je ontwikkelt de vaardigheid om in korte tijd het functioneren van de cliënt in relevante levenscontexten in beeld te krijgen.

  Na het bijwonen van deze sessie:

  • Weet je wat Focused ACT is.
  • Weet je welke valkuilen er zijn wanneer je ACT als korte interventie wil inzetten.
  • Kun je binnen 10 minuten het functioneren van je cliënt binnen de levenscontexten Liefde, Werk, Spelen en Gezondheid in kaart brengen.
• 3. ACT in Love. ACT: de missing link in partner-relatietherapie! De sprekers zijn Denise Matthijssen , Systeemtherapeut, opleider, supervisor en leertherapeut

  Voor veel therapeuten voelt het werken met koppels als een hele ‘worsteling’. We kennen allemaal de valkuil om te hard te gaan werken om dingen in de relatie te gaan ‘oplossen’. Of we voelen ons gevangen in het appel wat stellen op hen doen om ‘de ander’ nu eindelijk eens te veranderen. In deze sessie worden handreikingen gedaan, waarmee je partners zelf actief krijgt om hun aandeel in patronen in de relatie te veranderen. Tijdens de sessie krijgen therapeuten een indruk hoe ze hun cliënten kunnen leren omgaan met onvermijdelijke verschillen, meer tevreden kunnen zijn over de relatie én hun eigen reacties, door hun eigen psychologische flexibiliteit te vergroten. ACT integreren binnen relatietherapie is relatief nieuw, maar geeft net als IFS, handvaten om te werken aan differentiatie in de relatie.

  Wat heb je geleerd na het bijwonen van deze sessie?

  • Hoe je ervaringsgericht kan werken met ACT in de partnerrelatie.
  • Hoe je cliënten kan motiveren tot zelfreflectie, gedragsverandering én differentiatie.
  • Op een speelse manier kan werken aan het inzichtelijk maken én doorbreken van belemmerende relatiepatronen.
• 4. ACT in Vogelvlucht: “Van Overleven naar Waardenvol Leven” De sprekers zijn Tim Batink, Klinisch psycholoog en oprichter ACT in Actie

  In de sessie word je in vogelvlucht meegenomen door het ACT-model. Daarbij zal er zowel aandacht zijn voor theorie, alsook een aantal ervaringsgerichte oefeningen. Tenslotte is er aandacht voor de actuele evidentie van deze transdiagnosische therapievorm. Deze sessie is zowel geschikt ter introductie in Acceptance and Commitment Therapy, alsook ter opfrissing van de kennis over ACT.

  Wat heb je geleerd na het bijwonen van deze sessie?

  • Kennis van de theoretische achtergrond van ACT.
  • Op de hoogte zijn van de actuele evidence base van ACT.
  • Kennismaking met / opfrissing van de zes ACT-processen.
• 5. Rouw en ACT, dansen op kousenvoeten rondom de hexaflex De sprekers zijn Noëlle Loomans-Kuijpers, Psychosociaal therapeut

  Rouw raakt aan de kern van wat ons mens maakt. In deze sessie verkennen we hoe ACT kan ondersteunen bij het begeleiden van rouw. Niet vanuit een strak protocol, maar als een zachte dans rondom de zes processen van de hexaflex.

  Met aandacht voor creatieve hulpeloosheid en hoe zelfcompassie juist een opening kan bieden voor defusie en het leren omgaan met de soms zo overweldigende emoties die rouw met zich mee kan brengen.

  Je krijgt inzicht in hoe verlies geïntegreerd kan worden in een waardevol en betekenisvol leven, zonder het verlies te ontkennen of te vermijden. Een lezing voor professionals die verdieping zoeken in het begeleiden van rouw met zachtheid, moed en psychologische flexibiliteit.

  Wat heb je geleerd na het bijwonen van deze sessie?

  • Inzicht krijgen in hoe de zes processen van de ACT-hexaflex toegepast kunnen worden bij rouw.
  • Leren hoe creatieve hulpeloosheid en zelfcompassie ruimte kunnen creëren in rouwprocessen.
  • Handvatten krijgen om cliënten te begeleiden naar een waardegericht leven mét het verlies.
• 6. ACT bij chronische pijn: ontdek de valkuilen en kansen De sprekers zijn Bianca Hermans, Gedragstherapeut, diëtist en trainer

  Wanneer je leeft met chronische pijn, kan dit flink in de weg staan en je leven overnemen. Als ervaringsdeskundige weet Bianca Hermans dit maar al te goed. ACT biedt daarentegen krachtige tools om de regie weer in eigen handen te nemen.

  • Contact vinden met je waarden kan je bijvoorbeeld weer richting geven; maar wat als je waarden met elkaar lijken te conflicteren?
  • Defusie en acceptatie kunnen ruimte scheppen; maar wat als je elke keer opnieuw volledig fuseert en vermijd bij de aanwezige pijn.
  • Mindfulness kan een mate van rust brengen; maar wat als je het als controlestrategie inzet in plaats van als waardegerichte actie?

  Tijdens deze sessie ontdek je de belangrijkste valkuilen wanneer je ACT toepast bij cliënten die leven met chronische pijn. Daarnaast deelt Bianca praktische ACT tools voor een waardegerichte leefstijl, die weer regie geeft in het leven met chronische pijn.

  Wat heb je geleerd na het bijwonen van deze sessie?

  • Je hebt een duidelijk beeld van de valkuilen in het werken met ACT bij chronische pijn.
  • Je hebt een duidelijk beeld van de kansen die ACT geeft bij leven met chronische pijn.
  • Je hebt weer nieuwe inspiratie in het gebruik van specifieke ACT tools bij chronische pijn.
• 7. ACT4life voor kinderen en jongeren De sprekers zijn Monique Samsen, Directeur

  ACT zit vol krachtige ideeën, maar voor kinderen en jongeren blijven begrippen als acceptatie, defusie of waarden soms behoorlijk abstract. Wat dóe je eigenlijk als je “ruimte maakt voor gevoelens” of het “touw loslaat”?

  Het ACT4life-model maakt deze processen (letterlijk) zichtbaar en concreet. Gedrag wordt vertaald naar zes elementen die samen laten zien wat er in een moment gebeurt. Daardoor worden de kernprocessen van ACT verrassend eenvoudig te herkennen — bij jezelf én bij kinderen en jongeren.

  Wat heb je geleerd na het bijwonen van deze sessie?

  • Herkennen hoe de kernprocessen van ACT zichtbaar worden in de zes elementen van gedrag binnen het ACT4life-model en hoe deze te herkennen in o.a. de lichaamstaal en intonatie van je cliënten.
  • Concreet oefenen met wat je letterlijk (met je lijf) kunt dóet als het gaat om de kernprocessen.
  • Ervaren hoe een visuele en lichaamsgerichte aanpak (met aandacht voor zintuigen en het autonome zenuwstelsel) ACT toegankelijk en toepasbaar maakt voor kinderen en jongeren.

• 1. Ontwerpen van werkvormen waarin geoefend kan worden met waardegericht handelen in lastige contexten De sprekers zijn Jeannette Verhoeven MHOB, Begeleidingsdeskundige
  Pauline Fellinger, Psychomotorisch Therapeute in eigen praktijk, docent/supervisor PMT

  In deze experientiële workshop kunnen hulpverleners zelf ervaren hoe lastig het kan zijn om waardegericht te handelen in alledaagse situaties. Door dit te ensceneren in de therapie, kunnen cliënten, maar ook jijzelf, voorbereid worden op gedragsverandering implementeren in het dagelijks leven. Zodoende ondersteun je cliënten in de transfer. We gebruiken daarvoor werkvormen uit de vaktherapie. Vaktherapeuten zijn experts in het ‘op maat’ ensceneren van ervaringen en het omzetten van verbale werkvormen naar meer lijfelijke werkvormen.

  Wat kun je ervaren in deze sessie?

  • Je wordt geïnspireerd in het ensceneren van ervaringen die bruikbaar kunnen zijn in hun begeleiding.
  • Je gaat naar huis met een krachtige (leer)ervaring in ‘committed action’.
  • Je wordt uitgedaagd om buiten de kaders van hun eigen beroepsperspectief te kijken en/of meer de samenwerking met vaktherapeuten te gaan zoeken.
• 2. Focused ACT: De Levenscontext De sprekers zijn Jan Steunenberg, POH-GGZ - (Focused) ACT Opleider

  Focused ACT is een specifieke methodiek om ACT als korte interventie toe te passen. Het is een krachtige, flexibele en heldere werkwijze die de cliënt helpt om in korte tijd tot radicale gedragsverandering te komen. Tijdens deze sessie leer je welke valkuilen er zijn wanneer je ACT als korte interventie wil inzetten. Je ontwikkelt de vaardigheid om in korte tijd het functioneren van de cliënt in relevante levenscontexten in beeld te krijgen.

  Na het bijwonen van deze sessie:

  • Weet je wat Focused ACT is.
  • Weet je welke valkuilen er zijn wanneer je ACT als korte interventie wil inzetten.
  • Kun je binnen 10 minuten het functioneren van je cliënt binnen de levenscontexten Liefde, Werk, Spelen en Gezondheid in kaart brengen.
• 3. ACT in Love. ACT: de missing link in partner-relatietherapie! De sprekers zijn Denise Matthijssen , Systeemtherapeut, opleider, supervisor en leertherapeut

  Voor veel therapeuten voelt het werken met koppels als een hele ‘worsteling’. We kennen allemaal de valkuil om te hard te gaan werken om dingen in de relatie te gaan ‘oplossen’. Of we voelen ons gevangen in het appel wat stellen op hen doen om ‘de ander’ nu eindelijk eens te veranderen. In deze sessie worden handreikingen gedaan, waarmee je partners zelf actief krijgt om hun aandeel in patronen in de relatie te veranderen. Tijdens de sessie krijgen therapeuten een indruk hoe ze hun cliënten kunnen leren omgaan met onvermijdelijke verschillen, meer tevreden kunnen zijn over de relatie én hun eigen reacties, door hun eigen psychologische flexibiliteit te vergroten. ACT integreren binnen relatietherapie is relatief nieuw, maar geeft net als IFS, handvaten om te werken aan differentiatie in de relatie.

  Wat heb je geleerd na het bijwonen van deze sessie?

  • Hoe je ervaringsgericht kan werken met ACT in de partnerrelatie.
  • Hoe je cliënten kan motiveren tot zelfreflectie, gedragsverandering én differentiatie.
  • Op een speelse manier kan werken aan het inzichtelijk maken én doorbreken van belemmerende relatiepatronen.
• 5. Rouw en ACT, dansen op kousenvoeten rondom de hexaflex De sprekers zijn Noëlle Loomans-Kuijpers, Psychosociaal therapeut

  Rouw raakt aan de kern van wat ons mens maakt. In deze sessie verkennen we hoe ACT kan ondersteunen bij het begeleiden van rouw. Niet vanuit een strak protocol, maar als een zachte dans rondom de zes processen van de hexaflex.

  Met aandacht voor creatieve hulpeloosheid en hoe zelfcompassie juist een opening kan bieden voor defusie en het leren omgaan met de soms zo overweldigende emoties die rouw met zich mee kan brengen.

  Je krijgt inzicht in hoe verlies geïntegreerd kan worden in een waardevol en betekenisvol leven, zonder het verlies te ontkennen of te vermijden. Een lezing voor professionals die verdieping zoeken in het begeleiden van rouw met zachtheid, moed en psychologische flexibiliteit.

  Wat heb je geleerd na het bijwonen van deze sessie?

  • Inzicht krijgen in hoe de zes processen van de ACT-hexaflex toegepast kunnen worden bij rouw.
  • Leren hoe creatieve hulpeloosheid en zelfcompassie ruimte kunnen creëren in rouwprocessen.
  • Handvatten krijgen om cliënten te begeleiden naar een waardegericht leven mét het verlies.
• 6. ACT bij chronische pijn: ontdek de valkuilen en kansen De sprekers zijn Bianca Hermans, Gedragstherapeut, diëtist en trainer

  Wanneer je leeft met chronische pijn, kan dit flink in de weg staan en je leven overnemen. Als ervaringsdeskundige weet Bianca Hermans dit maar al te goed. ACT biedt daarentegen krachtige tools om de regie weer in eigen handen te nemen.

  • Contact vinden met je waarden kan je bijvoorbeeld weer richting geven; maar wat als je waarden met elkaar lijken te conflicteren?
  • Defusie en acceptatie kunnen ruimte scheppen; maar wat als je elke keer opnieuw volledig fuseert en vermijd bij de aanwezige pijn.
  • Mindfulness kan een mate van rust brengen; maar wat als je het als controlestrategie inzet in plaats van als waardegerichte actie?

  Tijdens deze sessie ontdek je de belangrijkste valkuilen wanneer je ACT toepast bij cliënten die leven met chronische pijn. Daarnaast deelt Bianca praktische ACT tools voor een waardegerichte leefstijl, die weer regie geeft in het leven met chronische pijn.

  Wat heb je geleerd na het bijwonen van deze sessie?

  • Je hebt een duidelijk beeld van de valkuilen in het werken met ACT bij chronische pijn.
  • Je hebt een duidelijk beeld van de kansen die ACT geeft bij leven met chronische pijn.
  • Je hebt weer nieuwe inspiratie in het gebruik van specifieke ACT tools bij chronische pijn.
• 7. ACT4life voor kinderen en jongeren De sprekers zijn Monique Samsen, Directeur

  ACT zit vol krachtige ideeën, maar voor kinderen en jongeren blijven begrippen als acceptatie, defusie of waarden soms behoorlijk abstract. Wat dóe je eigenlijk als je “ruimte maakt voor gevoelens” of het “touw loslaat”?

  Het ACT4life-model maakt deze processen (letterlijk) zichtbaar en concreet. Gedrag wordt vertaald naar zes elementen die samen laten zien wat er in een moment gebeurt. Daardoor worden de kernprocessen van ACT verrassend eenvoudig te herkennen — bij jezelf én bij kinderen en jongeren.

  Wat heb je geleerd na het bijwonen van deze sessie?

  • Herkennen hoe de kernprocessen van ACT zichtbaar worden in de zes elementen van gedrag binnen het ACT4life-model en hoe deze te herkennen in o.a. de lichaamstaal en intonatie van je cliënten.
  • Concreet oefenen met wat je letterlijk (met je lijf) kunt dóet als het gaat om de kernprocessen.
  • Ervaren hoe een visuele en lichaamsgerichte aanpak (met aandacht voor zintuigen en het autonome zenuwstelsel) ACT toegankelijk en toepasbaar maakt voor kinderen en jongeren.

In deze keynote wordt de kracht en relevantie van Acceptance and Commitment Therapy (ACT) belicht als een transdiagnostische benadering die verder reikt dan de geestelijke gezondheidszorg alleen – van cliënt naar mens-zijn. ACT biedt een inspirerend en praktisch kader om om te gaan met ingrijpende levensgebeurtenissen die de levensloop kenmerken. Vanuit het twee-continua-model van mentale gezondheid wordt verkend hoe psychisch welbevinden en psychische klachten niet elkaars tegenpolen zijn, maar op een dynamische manier naast elkaar bestaan. Daarnaast staan we stil bij verschillende levenstransities die ieder mens kan doormaken, met bijzondere aandacht voor psychologische flexibiliteit als sleutelvaardigheid om met verandering om te gaan en mentale gezondheid actief te versterken. De keynote reikt inzichten en concrete handvatten aan om ACT te gebruiken als kompas voor veerkracht, groei en een betekenisvol leven, doorheen elke fase van de levensloop.

Wat je hebt geleerd na het bijwonen van deze keynote:

• Inzicht in de toepasbaarheid van ACT buiten de geestelijke gezondheidszorg, met bijzondere aandacht voor de verschuiving van cliënt-zijn naar mens-zijn
• Begrijpen dat mentale gezondheid meer is dan de afwezigheid van klachten
• Toepassen van psychologische flexibiliteit bij levenslooptransities